Over een periode van duizend jaar veranderd er natuurlijk ook veel. Een overzicht van de belangrijkste politieke, culturele en militaire veranderingen.

Alexander de Grote

Rond 300 BCE was de wereld in de regio vrij overzichtelijk. Je had de Griekse stadstaten die regelmatig overhoop lagen met het Perzische rijk. Op het Arabische schiereiland een verzameling van oude en nieuwe koningen en daaronder het oude Egypte dat zich eigenlijk alleen met zichzelf bemoeide. Elke regio stond vrij los van alle andere.
En toen verscheen een jonge generaal op het toneel die in korte tijd de geschiedenis van de regio op zijn kop zou zetten. Alexander de Grote veroverde vanuit Griekenland in een paar jaar heel de regio.

Zelf heeft hij er niet lang van kunnen genieten maar zijn opvolgers behielden nog zo’n 300 jaar de macht er zorgden ervoor dat de Griekse cultuur en taal zich over de hele regio verspreidde. Niet zozeer onder het gewone volk maar wel onder de mensen aan de macht.

De hele regio werd dus losjes met elkaar verbonden wat later grote invloed zal hebben op bijvoorbeeld de verspreiding van het jonge christendom.

Romeinen veroveren de regio

In de loop van de eeuwen waren de Romeinen een steeds sterke militaire macht geworden. Na hun langdurige burenruzie met het Noord-Afrikaanse Carthago gewonnen te hebben, richten ze zich steeds meer op het oosten en veroverden langzaam maar zeker de hele regio. Soms met hun eigen legers maar ook wel dat ze een vriendje op de troon van koninkrijk in het gebied zetten.
Rond 0 CE waren zij de militaire machthebbers maar verder dan belasting heffen gingen ze over het algemeen niet. Hun levenswijze werd wel overgenomen door rijke mensen in de regio maar de gewone man merkte er verder niet veel van. Die hadden nog steeds dezelfde problemen als altijd. Het enige waar sommige keizers van Rome wel eens strikt in waren is dat zij als goden vereerd wilden worden.

Christendom verspreidt zich

Vanaf 40 CE begon zich een nieuwe variant op het Jodendom zich te verspreiden door de regio. In navolging van hun voorbeeld Jezus Christus begonnen steeds meer mensen zich over te geven aan een nieuw geloof. Die mensen waren soms Joden (die net hun onafhankelijkheidsstrijd van de Romeinen zwaar verloren hadden) maar ook mensen met een Grieks-culturele achtergrond. Delen van het leven van Jezus werden tientallen jaren na zijn dood al door verschillende volgelingen op schrift gezet. En door gebruik te maken van het geschreven woord kon deze nieuwe opvatting zich over grote afstanden verspreiden. In de loop van drie eeuwen ging ongeveer 10% van de bevolking zich christen noemen.

Constantijn de Grote

Als je bepaalde ideeën of opvattingen hebt, is het altijd prettig als de politieke en militaire leider van jouw regio deze met jou deelt. Je krijgt dan al snel veel meer macht en invloed. En dat is precies wat ongeveer in 300 CE gebeurde: de Romeinse keizer Constantijn begin zich christen te noemen. En was natuurlijk niet te flauw om de christenen in de regio te gaan bevoordelen met macht maar ook met veel nieuwe prachtige kerken.
Daarnaast zorgde Constantijn er ook voor dat de sluimerende breuk in het Romeinse rijk definitief werd. Het grote rijk werd gesplitst in een westelijk en een oostelijk gedeelte. Constantijn pakte het oosten en begon het vissersdorpje Byzantium te verbouwen tot de wereldstad Constantinopel.

De val van Rome

Het duurde nog een honderd jaar maar toen was het gedaan met het westelijke Romeinse rijk. De eeuwenlange hoofdstad van de wereld rond de Middellandse zee werd veroverd door volkeren uit het noorden en de val van Rome was dan ook meteen het einde van een tijdperk. De leider van de christenen, de Paus, bleef in Rome maar politieke en militaire macht had de stad niet meer. De stad bleef wel een symbool en de leiders van West-Europa vonden het nog steeds uitermate interessant om een link met Rome te houden, maar behalve een hoop mooie stenen bleef er weinig over.

Byzantijnse Rijk

Terwijl het West-Romeinse Rijk ten onder ging, bloeide het Oost-Romeinse Rijk vanuit de hoofdstad Constantinopel nog eeuwen door. De hoofdstad was veruit de grootse, rijkste, indrukwekkendste stad van de hele wereld en zou pas 1000 jaar later ten onder gaan. Eerst heersten de keizer van Constantinopel nog over grote delen van het voormalige Romeinse Rijk maar dat werd wel snel minder. Oorlogen met Perzië waren een voortdurende kwaal maar ook de volkeren ten noorden en noord-oosten van de stad vormden steeds meer een bedreiging.

Arabieren veroveren de regio

Rond 600 CE leefde in Arabië de latere profeet Mohammed. Sterk beïnvloed door de christenen en Joden met hun boeken kwam hij tot een nieuwe visie, de Islam. En deze visie bundelde uiteindelijk al de verschillende stammen van Arabië tot één groot machtig leger. Kort daarvoor hadden de christelijke keizer in Constantinopel en de koning van Perzië weer eens uitgebreid oorlog gevoerd en waren beide landen vervolgens financieel en militair uitgeput. Dat gaf het machtige Arabische leger de mogelijkheid om heel Perzië en het grootste gedeelte van het christelijk Midden-Oosten te veroveren. Alleen de stad Constantinopel konden ze niet veroveren. Met de komst van de nieuwe machthebbers zou de islam In de loop van de komende eeuwen hét geloof van de regio worden.