Kort overzicht van het Jodendom

De vroegste geschiedenis van het Jodendom is zo lang geleden dat eigenlijk alleen de eigen geschriften als historische aanwijzingen hebben. Het eerste bewijs van een Joodse koning is vrij kort geleden pas gevonden en stamt uit 1000 BCE. Dat gaat dan wel weer over de beroemdste van alle Joodse koningen: David. Waarnaar hét symbool van het Jodendom, de Davidster, vernoemd is.

De wijsheid van zijn zoon Salomo is nog steeds bekend binnen de Joods-Christelijke culturen. Niet alleen wijs maar hij bouwde ook een prachtige tempel in Jeruzalem. Vanaf dat moment komen er naast de Joodse bijbel steeds meer bronnen beschikbaar. Archeologische, maar ook schriftelijke. In andere culturen worden bijvoorbeeld confrontaties en oorlogen met de Joodse koninkrijken Israël en Judea vermeld.
Rustig is het nooit lang geweest in de regio. Oorlog, verwoesting en uitmoorden van andere volkeren was de normaalste zaak van de wereld. Joden werden regelmatig onderworpen en vervolgens gedeporteerd naar omliggende landen als slaven en geschoolde arbeiders.
De meest ingrijpende voor het Joodse volk was de vernietiging van de Tempel door de koning van Babylon. Die eerste Tempel had er zo’n 400 jaar gestaan. Enkele decennia na de vernietiging werd er een tweede Tempel gebouwd. Ook die stond zo’n 400 jaar overeind totdat de Romeinen helemaal genoeg van de opstanden van het Joodse volk hadden en die platgooiden.

Het Joodse geloof

Zo’n 4000 jaar geleden begon het Joodse geloof zich te ontwikkelen in het Midden-Oosten. Terwijl Egyptenaren en andere omliggende volkeren nog volop bezig waren om een stortvloed aan goden te vereren begon een kleine bevolkingsgroep te neigen naar het benoemen van één God. Eerste vele goden vereren, dan een god als allerbelangrijkste te benoemen tot het uiteindelijk erkennen van het bestaan van maar één God.
Dat monotheïsme was op zich al een unieke ontwikkeling maar daarnaast werden ook verhalen, liederen en ontstaansgeschiedenissen opgeschreven. En dat, vergeleken met de volkeren in de buurt, ook heel fanatiek. Al die verhalen werden in de loop van de tijd verzameld en achter elkaar geplakt in een boek. Het woord boek moet dan niet gelezen worden zoals we nu boeken zien. De verhalen werden opgeschreven op boekrollen en die rollen werden samen bewaard.
De eerste vijf rollen werden de belangrijkste. Ze bevatten een geschiedenis van de wereld maar ook veel wetten en voorschriften die hoorden bij het erkennen en vereren van die ene God. Ze worden de Thora genoemd. Omdat de Thora opgeschreven was en ze dus niet meer konden veranderen werden en zijn deze voorschriften, regels en wetten verplicht voor iedereen die zich Joods wilde noemen. Er was en is geen ruimte voor aanpassingen, schipperen, ik-wist-het-nieten en ga zo maar door.
De Thora werd samengevoegd met vele andere boekrollen en zo ontstond de Joodse Bijbel, wat we nu vaak het Oude Testament noemen.